برقراری ارتباط - بخش ششم

برقراری ارتباط - بخش ششم

 

یکی دیگر از راهبردهای مهم در آموزش مهارت­های ارتباطی به کودکان با علائم اتیسم، آموزش به کمک رهنمودهای تصویری است.

رهنمودهای تصویری (Visual Supports) ابزارهای مفیدی جهت کمک به رشد مهارت­های ارتباطی کودکان با اختلال طیف اتیسم هستند. رهنمودهای تصویری به هر چیز بصری اطلاق می­شود که به کودکان کمک می­کند تا مهارت ارتباطی­شان را ارتقاء بخشند یا بیاد بیاورند که در موقعیت خاص چه کاری باید انجام دهند. این رهنمودها می­تواند به صورت یک تصویر، شی یا یک دست نوشته باشد. استفاده از این رهنمودهای تصویری صرفاً برای کودکان با اختلال طیف اتیسم نیست و در زندگی روزمره ما نیز بسیار کاربرد دارند (برای مثال وقتی نوشته پشت دربِ بسته رستوران را از دور می­بینیم، می­فهمیم که رستوران باز است و می­توانیم به آن­جا برویم)؛ اما از آن­جایی که کودکان با اختلال طیف اتیسم از طریق بصری نسبت به شنوایی بیشتر یاد می­گیرند، استفاده از این رهنمودها در رشد و ارتقاء مهارت­های ارتباطی­ آنان بسیار کمک کننده است. نحوه استفاده از رهنمود تصویری برای مهارت­های ارتباطی به این صورت است که مهارت­های مورد نظر که کودک در آن دارای ضعف است را به گام­های کوچک می­شکنیم و به ترتیب آن­ها را زیر همدیگر و در دیدرس کودک قرار می­دهیم تا کودک آن را ببیند و مطابق آن عمل کند. استفاده از این کارت­ها ابتدا باید توسط آموزش دهنده یا والدین با کودک تمرین شود تا کودک متوجه شود که جریان چیست و در موقعیت­های دیگر از آن­ها به راحتی استفاده کند. در ادامه مثال­هایی را از این روش ارائه خواهیم کرد.

مثال یک: کارت­های تصویری "صحبت کردن در کلاس"

فرض کنید کودک اتیسم در مهارت ارتباطی "اجازه گرفتن" ضعف دارد و در کلاس درس بدون توجه به اطرافیان و معلم و رعایت نکردن نوبت سوالش را می­پرسد. در این مورد والد یا آموزش دهنده توالی رعایت این مهارت را در کلاس به شکل تصویر در می­آورد و بر روی تخته یا جلوی دید کودک قرار می­دهد. کودک با دیدن این تصاویر به یاد می­آورد که باید سرجایش بنشیند، ناگهانی و بدون اجازه حرف نزند، دستش را بلند کند و اجازه بگیرد و سپس صحبت کند (تصویر زیر).

 

مثال دو: برای کودکی که تون صدای مناسب موقعیت­های مختلف را نمی­داند، والد یا آموزش دهنده لیستی را آماده می­کنند که در آن موقعیت­های مختلف و تون صدای مناسب با آن قید شده است و آن را به کودک می­دهد تا همراهش باشد و در موقعیت­های مختلف به آن نگاه کند و براساس آن مطابق با موقعیت، تن صدایش را تنظیم کند (جدول زیر).

موقعیت

تون صدای مناسب

نانوایی

بلند

کلاس درس

معمولی

کتابخانه

آرام

سرویس مدرسه

معمولی

زمین بازی

بلند

اتاق خواب (وقتی کسی خواب است)

آرام

مکالمه با تلفن

معمولی

 

 


1
1

دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید